ماژول رله دو کاناله آردوینو یکی از پرکاربردترین قطعات برای
کنترل بارهای الکتریکی با Arduino است. این ماژول دو رله مستقل در اختیار شما
قرار می‌دهد؛ بنابراین می‌توانید دو خروجی را جداگانه کنترل کنید.

از کنترل فن و لامپ گرفته تا اتوماسیون و پروژه‌های کنترلی، رله زمانی کاربرد دارد
که بخواهید یک سیگنال کم‌ولتاژ از Arduino را به یک مدار قدرت جداگانه منتقل کنید.
در این مقاله با ساختار رله، پایه‌های ماژول، Active LOW، ترمینال‌های COM/NO/NC،
جامپر JD-VCC و روش کنترل آن با Arduino آشنا می‌شویم.

رله فقط یک کلید برقی نیست؛ اینجا چه اتفاقی می‌افتد؟

رله در اصل یک کلید الکترومکانیکی است که با عبور جریان از سیم‌پیچ، میدان
مغناطیسی ایجاد می‌کند. این میدان آرمیچر را جابه‌جا می‌کند و مسیر اتصال
الکتریکی را تغییر می‌دهد.

در نتیجه Arduino مجبور نیست بار قدرت را مستقیماً از پایه GPIO عبور دهد.
برد فقط فرمان کنترل را می‌فرستد و خود رله عملیات سوئیچینگ را انجام می‌دهد.

دو کانال یعنی دقیقاً چه چیزی؟

روی این برد دو رله مستقل قرار گرفته است. هرکدام ورودی کنترل جداگانه دارند
و می‌توانند وضعیت خروجی خود را بدون وابستگی به کانال دیگر تغییر دهند.

به‌عنوان مثال، می‌توانید یک کانال را برای فن و کانال دوم را برای یک خروجی دیگر
در نظر بگیرید. تعداد کانال‌ها همچنین مشخص می‌کند چند بار را می‌توانید
به‌صورت مستقل مدیریت کنید.

پایه‌های کنترل را بشناسید: IN1، IN2 و تغذیه

یک نکته مهم این است که این ماژول در نمونه مرجع Active LOW
است. بنابراین قرار دادن IN1 یا IN2 روی LOW رله را فعال می‌کند و HIGH
آن را غیرفعال می‌کند.

COM، NO و NC چه فرقی دارند؟

بخش خروجی هر رله سه ترمینال دارد: COM، NO و NC. این سه ترمینال تعیین می‌کنند
بار متصل‌شده در حالت عادی چه وضعیتی داشته باشد.

محصولات این مقاله

ماژول رله 5 ولت 2 کانال

مشاهده و خرید

اپتوکوپلر و دیود روی برد چه کاری انجام می‌دهند؟

در مدل مرجع، مدار ماژول علاوه بر رله‌ها، از اپتوکوپلر و دیود Flyback نیز
استفاده می‌کند. اپتوکوپلر برای ایجاد جداسازی الکتریکی میان بخش کنترل و
بخش رله طراحی شده و دیود Flyback مسیر جریان ناشی از قطع سیم‌پیچ را فراهم
می‌کند تا جهش ولتاژی به مدار درایور آسیب کمتری بزند.

جامپر JD-VCC؛ قطعه کوچکی با نقش مهم

یکی از بخش‌هایی که در ماژول‌های دو رله توجه زیادی می‌خواهد، جامپر بین
VCC و JD-VCC است. این جامپر تعیین می‌کند تغذیه سیم‌پیچ‌های
رله از همان منبع تغذیه بخش کنترل استفاده کند یا جدا شود.

وقتی جامپر سر جای خود قرار دارد، VCC و JD-VCC به هم متصل می‌شوند و سیم‌کشی
ساده‌تر خواهد بود. با برداشتن جامپر، می‌توانید تغذیه سیم‌پیچ‌ها را از
یک منبع 5V جداگانه تأمین کنید.

سیم‌کشی رله دو کاناله با Arduino

برای تست اولیه، بهتر است فقط بخش کنترل منطقی را راه‌اندازی کنید.
در نمونه ساده، VCC و GND ماژول به Arduino متصل می‌شوند و IN1 و IN2
به دو پایه دیجیتال اختصاص پیدا می‌کنند. آموزش مرجع برای یک کانال،
D6 را به IN1 متصل می‌کند.

اول کد را بدون بار قدرت امتحان کنید

چون ورودی‌های ماژول Active LOW هستند، برای تست کافی است هر کانال را چند
ثانیه فعال و سپس غیرفعال کنید. LED روی هر کانال نیز می‌تواند وضعیت رله
را نشان دهد.

const int relay1 = 6;
const int relay2 = 7;

void setup() {

  pinMode(relay1, OUTPUT);
  pinMode(relay2, OUTPUT);

  digitalWrite(relay1, HIGH);
  digitalWrite(relay2, HIGH);

}

void loop() {

  digitalWrite(relay1, LOW);
  delay(3000);

  digitalWrite(relay1, HIGH);
  delay(1000);

  digitalWrite(relay2, LOW);
  delay(3000);

  digitalWrite(relay2, HIGH);
  delay(1000);

}

اگر رله روشن نمی‌شود، این موارد را چک کنید

یک هشدار جدی درباره برق شهر

ماژول رله دو کاناله برای چه پروژه‌هایی مناسب است؟

• کنترل دو فن
• اتوماسیون ساده
• کنترل دو شیر یا عملگر
• سیستم‌های روشنایی
• پروژه‌های Home Automation
• کنترل بارهای کم‌ولتاژ DC
• پروژه‌های Arduino و ESP

چطور پروژه رله را حرفه‌ای‌تر کنیم؟

بعد از تست پایه می‌توانید رله را با سنسور، تایمر، Bluetooth، Wi-Fi یا
نمایشگر ترکیب کنید. در این حالت Arduino ابتدا یک شرط یا فرمان را دریافت
می‌کند و سپس کانال مناسب را تغییر می‌دهد.

برای انتخاب قطعات پروژه رله

یک پروژه کنترلی معمولاً فقط به ماژول رله محدود نمی‌شود. بسته به کاربرد
ممکن است به سنسور، برد Arduino یا ESP32، منبع تغذیه، کانکتور، ترمینال
و سایر قطعات الکترونیکی احتیاج داشته باشید.

مقالات بیشتر برای توسعه پروژه

برای انتخاب قطعه و طراحی پروژه مشاوره فنی بگیرید

جمع‌بندی؛ آیا رله دو کاناله برای پروژه شما مناسب است؟

ماژول رله دو کاناله آردوینو زمانی کاربرد دارد که بخواهید
دو خروجی را به‌صورت مستقل کنترل کنید. ورودی‌های IN1 و IN2 در مدل مرجع
Active LOW هستند و ترمینال‌های COM، NO و NC نیز امکان انتخاب رفتار
خروجی را فراهم می‌کنند.

وجود اپتوکوپلر، دیود Flyback و امکان جداسازی تغذیه با JD-VCC نیز
امکانات مهم این نوع ماژول محسوب می‌شوند. با این حال، برای پروژه‌های
واقعی باید جریان بار، منبع تغذیه و شرایط ایمنی را دقیقاً متناسب با
همان کاربرد بررسی کنید.

سوالات متداول درباره ماژول رله دو کاناله آردوینو

رله دو کاناله با Arduino چگونه کنترل می شود؟

هر کانال ورودی مستقل دارد. در مدل مرجع، IN1 و IN2 به‌صورت Active LOW
کار می‌کنند؛ بنابراین LOW رله را فعال و HIGH آن را خاموش می‌کند.

تفاوت NO و NC چیست؟

NO در حالت عادی با COM قطع است و هنگام فعال شدن رله متصل می‌شود.
NC در حالت عادی با COM اتصال دارد و هنگام فعال شدن رله قطع می‌شود.

JD-VCC در ماژول رله چه کاربردی دارد؟

JD-VCC برای تغذیه سیم‌پیچ‌های رله استفاده می‌شود. با وجود جامپر،
تغذیه VCC و JD-VCC مشترک است و با برداشتن جامپر می‌توان تغذیه بخش
رله را جدا کرد.